تاکیمتر ساعت چیست؟ آموزش استفاده از Tachymeter ساعت

اگر به بعضی ساعت‌ های اسپرت و کرنوگراف دقت کنید، اعدادی مثل 60، 80، 100، 120، 200 یا 400 را دور صفحه می‌ بینید. این اعداد فقط جنبه ظاهری ندارند و در برخی مدل‌ها بخشی از مقیاسی به نام تاکیمتر هستند. تاکیمتر به کمک زمان ثبت‌شده توسط کرنوگراف، امکان محاسبه سرعت متوسط یا نرخ انجام یک فعالیت را فراهم می‌کند.
اگر برایتان سوال است تاچیمتر چیست و چطور می‌توان از اعداد روی آن استفاده کرد، کار چندان پیچیده‌ای پیش رو ندارید. کافی است منطق ساده عملکرد آن را یاد بگیرید و یک مسافت مشخص داشته باشید. در این مطلب از فروشگاه هلاکویی نحوه کار تاکیمتر را با مثال‌ های ساده بررسی می‌ کنیم.

تاکیمتر ساعت چیست؟

تاکیمتر یا Tachymeter مقیاسی عددی است که روی بعضی از ساعت‌های مچی، به‌خصوص مدل‌ های کرنوگراف دیده می‌شود. این مقیاس معمولا روی قاب دور ساعت یا حاشیه بیرونی صفحه قرار می‌گیرد. کاربرد اصلی آن محاسبه سرعت متوسط براساس مدت زمان طی کردن یک مسافت مشخص است.
برای مثال اگر خودرویی یک کیلومتر را در 30 ثانیه طی کند، تاکیمتر عدد 120 را نشان می‌دهد. این عدد به معنی سرعت متوسط تقریبی 120 کیلومتر بر ساعت است. در واقع ساعت مستقیما سرعت خودرو را اندازه نمی‌گیرد و تاکیمتر هم یک سرعت‌سنج الکترونیکی نیست.

اعداد دور ساعت تاکیمتر چه معنایی دارند؟

اگر برایتان سوال شده اعداد دور ساعت مچی چیست، باید بدانید پاسخ برای همه ساعت‌ ها یکسان نیست. در مدل‌های مجهز به تاکیمتر، اعدادی مانند 60، 80، 100، 120 و 200 بخشی از مقیاس محاسبه سرعت یا نرخ هستند. هرچه زمان انجام یک فعالیت کمتر باشد، عددی که روی تاکیمتر خوانده می‌شود بیشتر خواهد بود.
البته علائم روی ساعت مچی بسته به نوع و طراحی ساعت کاربردهای متفاوتی دارند. برای مثال عددهای روی بزل یک ساعت غواصی ممکن است برای اندازه‌گیری زمان سپری‌شده طراحی شده باشند و ارتباطی با تاکیمتر نداشته باشند. بنابراین هر حلقه عددی دور صفحه ساعت را نباید تاکیمتر در نظر گرفت.

عدد 120 روی تاکیمتر یعنی چه؟

عدد 120 تقریبا مقابل موقعیت 30 ثانیه قرار دارد. دلیل آن این است که اگر انجام یک فعالیت 30 ثانیه طول بکشد، با همان نرخ می‌توان آن را 120 بار در یک ساعت انجام داد. همین رابطه ریاضی اساس عملکرد مقیاس تاکیمتر است.
عدد 60 نیز با 60 ثانیه ارتباط دارد و عدد 180 تقریبا با 20 ثانیه مرتبط است. به همین دلیل ترتیب اعداد تاکیمتر مانند اعداد معمولی روی صفحه ساعت نیست. هر عدد براساس یک رابطه مشخص میان زمان و نرخ قرار گرفته است.

تاکیمتر ساعت چگونه کار می‌کند؟

فرمول اصلی تاکیمتر بسیار ساده است:

3600 ÷ زمان بر حسب ثانیه = نرخ در یک ساعت

عدد 3600 از تعداد ثانیه‌های موجود در یک ساعت به دست می‌آید. اگر طی کردن یک کیلومتر 30 ثانیه طول بکشد، تقسیم 3600 بر 30 عدد 120 را به ما می‌دهد. بنابراین سرعت متوسط در این مثال برابر با 120 کیلومتر بر ساعت است.
البته هنگام استفاده از ساعت نیازی نیست این محاسبه را به‌صورت ذهنی انجام دهید. اعداد روی مقیاس تاکیمتر همین محاسبات را از قبل برای شما انجام داده‌اند. کافی است ببینید عقربه کرنوگراف پس از توقف مقابل چه عددی قرار گرفته است.

آموزش استفاده از تاکیمتر ساعت

برای اموزش استفاده از تاچیمتر بهتر است یک مثال واقعی را در نظر بگیریم. فرض کنید می‌خواهیم سرعت متوسط یک خودرو را در یک مسیر یک کیلومتری اندازه بگیریم. برای این کار به یک ساعت دارای کرنوگراف و مقیاس تاکیمتر نیاز داریم.

مراحل کار به این صورت است:

یک مسیر با طول مشخص، مثلا یک کیلومتر، انتخاب کنید.
هنگام عبور خودرو از نقطه شروع، کرنوگراف را فعال کنید.
وقتی خودرو به انتهای مسیر رسید، کرنوگراف را متوقف کنید.
محل قرار گرفتن عقربه کرنوگراف روی مقیاس تاکیمتر را ببینید.
عدد مقابل عقربه، سرعت متوسط تقریبی خودرو را نشان می‌دهد.

یک مثال ساده برای محاسبه سرعت

فرض کنید خودرو یک کیلومتر را در 30 ثانیه طی کرده است. پس از توقف کرنوگراف، عقربه مقابل عدد تقریبی 120 روی تاکیمتر قرار می‌گیرد. بنابراین سرعت متوسط خودرو در این مسیر حدود 120 کیلومتر بر ساعت بوده است.
اگر همین خودرو مسیر را در 45 ثانیه طی کند، تاکیمتر عدد تقریبی 80 را نشان می‌دهد. در نتیجه سرعت متوسط آن حدود 80 کیلومتر بر ساعت خواهد بود. هرچه مدت زمان طی کردن مسیر کمتر شود، عدد تاکیمتر افزایش پیدا می‌کند.

جدول محاسبه سرعت با تاکیمتر

زمان طی کردن 1 کیلومتر	عدد تاکیمتر	سرعت متوسط
12 ثانیه	300	300 کیلومتر بر ساعت
20 ثانیه	180	180 کیلومتر بر ساعت
30 ثانیه	120	120 کیلومتر بر ساعت
36 ثانیه	100	100 کیلومتر بر ساعت
40 ثانیه	90	90 کیلومتر بر ساعت
45 ثانیه	80	80 کیلومتر بر ساعت
60 ثانیه	60	60 کیلومتر بر ساعت

این جدول نشان می‌دهد که رابطه زمان و عدد تاکیمتر معکوس است. هرچه یک کیلومتر در زمان کمتری طی شود، سرعت متوسط بیشتر خواهد بود. در تاکیمترهای استاندارد، محاسبه مستقیم معمولا برای فعالیت‌هایی مناسب است که در کمتر از 60 ثانیه انجام می‌شوند.

آیا برای استفاده از تاکیمتر حتما باید مسافت یک کیلومتر باشد؟

خیر. چیزی که اهمیت دارد مشخص بودن مسافت و هماهنگ بودن واحد آن با نتیجه موردنظر است. مسیر یک کیلومتری فقط ساده‌ترین روش برای به دست آوردن مستقیم سرعت بر حسب کیلومتر بر ساعت محسوب می‌شود.
اگر مسافت یک مایل باشد، می‌توان نتیجه را بر حسب مایل بر ساعت خواند. برای مسافت‌های دیگر نیز امکان انجام محاسبات تکمیلی وجود دارد. با این حال اگر تازه با تاکیمتر آشنا شده‌اید، استفاده از یک مسیر یک کیلومتری ساده‌ترین روش برای درک عملکرد آن است.

کاربرد تاکیمتر ساعت چیست؟

شناخته‌شده‌ترین کاربرد تاکیمتر محاسبه سرعت متوسط خودرو است، اما کاربرد آن فقط به رانندگی محدود نمی‌شود. تاکیمتر در اصل نرخ انجام یک فعالیت را براساس زمانی که یک نمونه از آن فعالیت طول می‌کشد محاسبه می‌کند. به همین دلیل در شرایط مناسب می‌توان استفاده‌های دیگری نیز برای آن در نظر گرفت.
برای مثال تاکیمتر می‌تواند برای تخمین سرعت دوچرخه، برخی فعالیت‌های ورزشی یا نرخ تولید استفاده شود. اگر تولید یک قطعه 30 ثانیه زمان ببرد، عدد 120 نشان می‌دهد که با همین نرخ می‌توان حدود 120 قطعه در ساعت تولید کرد. البته چنین محاسبه‌ای زمانی معتبرتر است که شرایط انجام فعالیت ثابت باقی بماند.

تفاوت تاکیمتر و کرنوگراف چیست؟

برای شناخت تاکیمتر بهتر است ابتدا بدانیم ساعت کرنوگراف چیست. کرنوگراف قابلیتی برای اندازه‌گیری مدت زمان است و عملکردی شبیه کرنومتر دارد. تاکیمتر از زمان ثبت‌شده توسط کرنوگراف برای محاسبه سرعت یا نرخ استفاده می‌کند.
برای مثال کرنوگراف به شما می‌گوید خودرو مسیر موردنظر را در 30 ثانیه طی کرده است. تاکیمتر با استفاده از همین زمان نشان می‌دهد که سرعت متوسط خودرو حدود 120 کیلومتر بر ساعت بوده است. بنابراین این دو قابلیت با یکدیگر ارتباط دارند، اما یک چیز نیستند.
به زبان ساده:

کرنوگراف = اندازه‌گیری مدت زمان
تاکیمتر = تبدیل زمان ثبت‌شده به سرعت یا نرخ

اگر می‌خواهید عملکرد دکمه‌ها، صفحه‌های فرعی و نحوه استفاده از این نوع ساعت را دقیق‌تر بشناسید، مقاله کرنوگراف چیست؟ را نیز مطالعه کنید.

آیا همه ساعت‌های کرنوگراف تاکیمتر دارند؟

خیر. وجود کرنوگراف به این معنی نیست که ساعت حتما تاکیمتر هم دارد. تعداد زیادی از ساعت‌های کرنوگراف فقط قابلیت اندازه‌گیری زمان را ارائه می‌کنند و مقیاس تاکیمتر روی آنها وجود ندارد.
به همین دلیل هنگام خرید نباید فقط براساس ظاهر ساعت یا وجود چند صفحه کوچک روی صفحه اصلی تصمیم گرفت. بهتر است مشخصات رسمی همان رفرنس را بررسی کنید. وجود عبارت Tachymeter در مشخصات یا مقیاس مشخص تاکیمتر روی قاب و صفحه می‌تواند به تشخیص این قابلیت کمک کند.

آیا تاکیمتر سرعت لحظه‌ای را نشان می‌دهد؟

خیر. تاکیمتر سرعت متوسط در یک مسافت مشخص را محاسبه می‌کند. این ابزار برخلاف GPS یا سرعت‌سنج خودرو نمی‌تواند تغییر لحظه‌ای سرعت را تشخیص دهد.
برای مثال ممکن است خودرو بخشی از مسیر را با سرعت 100 و قسمت دیگری را با سرعت 140 کیلومتر بر ساعت طی کند. اگر میانگین سرعت در کل مسیر 120 کیلومتر بر ساعت باشد، نتیجه محاسبه تاکیمتر نیز حدود همین عدد خواهد بود. بنابراین نباید عدد تاکیمتر را با سرعت لحظه‌ای اشتباه گرفت.

آیا می‌توان با تاکیمتر مسافت را اندازه گرفت؟

در شرایط مشخص می‌توان از تاکیمتر برای تخمین مسافت نیز کمک گرفت، اما این روش به سادگی محاسبه سرعت نیست. برای انجام چنین محاسبه‌ای باید سرعت حرکت را بدانید و آن را تا حد امکان ثابت نگه دارید. سپس می‌توان با استفاده از زمان ثبت‌شده، مسافت تقریبی را محاسبه کرد.
با این حال تاکیمتر در اصل برای نمایش نرخ براساس زمان طراحی شده است. برای اندازه‌گیری دقیق مسافت، GPS و ابزارهای دیجیتال امروزی گزینه‌های ساده‌تر و دقیق‌تری هستند. کاربرد اصلی و جذاب تاکیمتر همچنان محاسبه سرعت متوسط با کمک کرنوگراف است.

چه برندها و مدل‌هایی ساعت تاکیمتر دارند؟

تاکیمتر به برند خاصی محدود نیست و شرکت‌های مختلف ساعت‌هایی مجهز به این قابلیت تولید کرده‌اند. با این حال، وجود تاکیمتر کاملا به مدل و رفرنس ساعت بستگی دارد و نمی‌توان تمام محصولات یک برند را تاکیمتر‌دار دانست.

کاسیو یکی از برندهایی است که در بعضی از خانواده‌های اسپرت خود از کرنوگراف و در برخی رفرنس‌ها از تاکیمتر استفاده می‌کند. اگر به طراحی اسپرت این برند علاقه دارید، ساعت کاسیو مردانه AEQ-100W-1AVDF یکی از مدل‌هایی است که می‌توانید مشخصات و امکانات آن را بررسی کنید.

در خانواده ادیفایس نیز مدل‌های متنوعی با طراحی اسپرت و امکانات مرتبط با زمان‌سنجی دیده می‌شود. برای نمونه، ساعت مردانه ادیفایس EQS-900DB-1AV یک مدل خورشیدی کرنوگراف با بدنه و بند استیل است که طراحی آن به سبک ساعت‌های اسپرت این خانواده نزدیک است. مشخصات رسمی کاسیو نیز قابلیت کرنوگراف و زمان‌سنج این مدل را تایید می‌کند.

سیتیزن هم در میان ساعت‌های مردانه خود مدل‌های اسپرت متنوعی دارد. ساعت سیتیزن مردانه AW1525-81L اکودرایو یکی از این مدل‌هاست که با موتور اکودرایو، بند استیل و صفحه آبی عرضه شده و می‌تواند برای افرادی که به ساعت‌های اسپرت این برند علاقه دارند گزینه قابل بررسی باشد.

اگر به برندهای غیرژاپنی هم علاقه دارید، ساعت تایمکس مردانه TW2Y22700 یکی دیگر از محصولاتی است که می‌توانید در میان مدل‌های مردانه فروشگاه بررسی کنید. هنگام انتخاب ساعت، اگر وجود تاکیمتر برایتان اهمیت دارد، حتما مشخصات همان رفرنس را بررسی کنید؛ چون این قابلیت به مدل ساعت بستگی دارد و نمی‌توان آن را صرفا از روی برند یا ظاهر ساعت تشخیص داد.

برای مقایسه کلی برندهای ژاپنی نیز می‌توانید مقاله مقایسه ساعت سیکو با کاسیو را بخوانید و با تفاوت‌های این دو برند بیشتر آشنا شوید.

قیمت ساعت تاکیمتر به چه عواملی بستگی دارد؟

برای قیمت ساعت tachymeter نمی‌توان بازه مشخصی در نظر گرفت، چون تاکیمتر یک قابلیت است و نوع ساعت را به‌تنهایی مشخص نمی‌کند. این ویژگی هم در بعضی ساعت‌های اسپرت با قیمت متوسط دیده می‌شود و هم در کرنوگراف‌های حرفه‌ای و لوکس. به همین دلیل وجود تاکیمتر لزوما به معنی گران بودن ساعت نیست.

مهم‌ترین عوامل موثر بر قیمت ساعت تاچیمتر شامل برند، نوع و کیفیت موتور، جنس بدنه و بند، نوع شیشه، کیفیت ساخت و امکانات ساعت هستند. برای مثال دو مدل تاکیمتر‌دار ممکن است از نظر ظاهری شبیه باشند، اما یکی موتور کوارتز داشته باشد و دیگری از موتور مکانیکی استفاده کند. همین تفاوت‌ها می‌توانند اختلاف قیمت قابل توجهی ایجاد کنند.

اگر قصد خرید مدل مردانه دارید، هنگام بررسی قیمت ساعت tachymeter مردانه بهتر است فقط عدد نهایی را مقایسه نکنید. ابتدا نوع موتور، کیفیت ساخت، امکانات کرنوگراف، مقاومت در برابر آب و مشخصات فنی مدل‌ها را کنار هم قرار دهید. سپس می‌توانید متناسب با بودجه خود، مدلی را انتخاب کنید که امکانات موردنیاز شما را هم داشته باشد.

محدودیت‌های استفاده از تاکیمتر چیست؟

یکی از محدودیت‌های تاکیمترهای معمولی این است که اندازه‌گیری مستقیم آنها اغلب برای فعالیت‌هایی مناسب است که در کمتر از 60 ثانیه انجام می‌شوند. برای مثال اگر طی کردن یک کیلومتر بیشتر از یک دقیقه طول بکشد، مقیاس استاندارد تاکیمتر به شکل معمول نتیجه را مستقیما نمایش نمی‌دهد. در چنین شرایطی به محاسبات تکمیلی نیاز خواهید داشت.
همچنین برای اندازه‌گیری سرعت باید طول مسیر را از قبل بدانید. خطا در زمان شروع یا توقف کرنوگراف نیز روی نتیجه نهایی تاثیر می‌گذارد. به همین دلیل تاکیمتر را نباید جایگزین ابزارهای دقیق و دیجیتال اندازه‌گیری سرعت دانست.

تاکیمتر در ساعت بیشتر کاربردی است یا تزئینی؟

امروزه برای اندازه‌گیری سرعت ابزارهای بسیار دقیق‌تری مثل GPS وجود دارد و بیشتر افراد برای فهمیدن سرعت خودرو از تاکیمتر ساعت استفاده نمی‌کنند. با این حال تاکیمتر هنوز یک قابلیت واقعی و قابل استفاده است. ضمن اینکه حضور آن نقش مهمی در طراحی و هویت ساعت‌های اسپرت، مسابقه‌ای و کرنوگراف دارد.
برای علاقه‌مندان به ساعت، جذابیت تاکیمتر فقط به کاربرد عملی آن محدود نیست. ارتباط مستقیم میان حرکت عقربه کرنوگراف، زمان و مقیاس مکانیکی روی قاب بخشی از جذابیت این ساعت‌هاست. به همین دلیل بسیاری از ساعت‌سازان همچنان از تاکیمتر در طراحی برخی مدل‌های خود استفاده می‌کنند.

جمع‌بندی

تاکیمتر مقیاسی عددی روی برخی ساعت‌های کرنوگراف است که با استفاده از مدت زمان ثبت‌شده، امکان محاسبه سرعت متوسط یا نرخ انجام یک فعالیت را فراهم می‌کند. ساده‌ترین روش استفاده از آن، ثبت زمان طی کردن یک مسیر یک کیلومتری و خواندن عدد مقابل عقربه کرنوگراف است. برای مثال طی کردن یک کیلومتر در 30 ثانیه، سرعت متوسط تقریبی 120 کیلومتر بر ساعت را نشان می‌دهد.
تاکیمتر و کرنوگراف دو قابلیت متفاوت اما مرتبط هستند و همه ساعت‌های کرنوگراف نیز تاکیمتر ندارند. اگر قصد خرید چنین ساعتی را دارید، بهتر است به جای تشخیص از روی ظاهر، مشخصات دقیق همان مدل را بررسی کنید. برند، موتور، متریال، امکانات و کیفیت ساخت نیز باید در کنار وجود تاکیمتر برای انتخاب ساعت در نظر گرفته شوند.